Ai Bồi Thường Khi Gương, Kính Xe Bị Trầy Xước Lúc Lái Hộ?

Bạn gọi lái hộ sau buổi tiệc và yên tâm về đến nhà. Sáng hôm sau ra xe, bạn thấy gương chiếu hậu bên phụ có vệt xước, hoặc kính hông có đường trầy mà trước đó chưa từng thấy. Vết nhỏ thôi, nhưng câu hỏi "ai chịu trách nhiệm?" thì không nhỏ chút nào. Bài viết này giúp bạn phân định trách nhiệm, chứng minh vết xước và thương lượng bồi thường công bằng cho cả khách lẫn tài xế.

Vì sao gương và kính hay phát sinh tranh cãi khi lái hộ

Gương và kính là những bộ phận dễ trầy nhưng cũng dễ bị bỏ sót khi bàn giao. Xe thường được giao lúc trời tối, ở bãi đỗ thiếu sáng, còn chủ xe vừa dự tiệc nên ít ai cúi xuống soi từng góc kính. Đến khi phát hiện thì đã cách chuyến đi nhiều tiếng, và hai bên khó nhớ chắc vết xước có từ trước hay không.

Các tình huống hay gặp gồm:

• Gương chiếu hậu quệt vào cột, thành hầm gửi xe hoặc cổng hẹp khi vào bãi.
• Kính chắn gió bị xước do bật gạt mưa lúc kính khô hoặc còn cát bụi bám.
• Kính cửa trầy do vật cứng cọ vào khi hạ kính lên xuống, chẳng hạn thẻ gửi xe hay chìa khoá.
• Kính nứt do đá văng trên đường. Loại này thường không phải lỗi của người lái.

Cơ sở pháp lý: ai phải bồi thường khi gương, kính bị hư hại?

Quan hệ hợp đồng dịch vụ

Khi đặt lái hộ qua ứng dụng hoặc tổng đài, bạn và đơn vị cung cấp dịch vụ đã xác lập một quan hệ dịch vụ. Tài xế nhận bàn giao xe thì có trách nhiệm giữ gìn tài sản và trả xe đúng nguyên trạng như lúc nhận. Theo tinh thần của Bộ luật Dân sự 2015, thiệt hại thực tế được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Bên gây thiệt hại chỉ được miễn trách nhiệm trong một số trường hợp, như sự kiện bất khả kháng hoặc thiệt hại hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại.

Nói cách khác, nếu vết hư hại xảy ra trong lúc xe do tài xế điều khiển và bắt nguồn từ thao tác của tài xế, phía cung cấp dịch vụ phải chịu trách nhiệm, dù vết đó lớn hay nhỏ.

Khi nào tài xế không phải bồi thường

Không phải vết xước nào cũng thuộc trách nhiệm của tài xế. Những trường hợp sau thường được loại trừ:

• Vết đã có sẵn trước khi nhận xe. Điểm mấu chốt là bằng chứng lúc bàn giao.
• Hư hại do bên thứ ba, ví dụ xe khác quẹt vào khi xe đang đỗ trong bãi.
• Hao mòn tự nhiên, như các vết xước xoáy mịn trên kính do rửa xe lâu ngày hoặc lưỡi gạt mưa đã mòn.
• Lỗi kỹ thuật của xe, như gương gập điện bị lỏng hoặc kính nứt do chênh lệch nhiệt độ.
• Sự cố bất khả kháng, như đá văng hoặc vật rơi từ trên cao.

Trong thực tế, bên nào đưa ra khẳng định thì nên có bằng chứng cho khẳng định đó. Khách cần chứng minh hư hại xảy ra trong chuyến đi. Đơn vị lái hộ cần chứng minh vết đó có từ trước hoặc nguyên nhân không nằm ở tài xế.

Đơn vị hay tài xế chịu trách nhiệm trước khách?

Khách làm việc với đơn vị lái hộ chứ không thoả thuận riêng với từng tài xế, nên đầu mối tiếp nhận và giải quyết thường là công ty. Sau đó công ty tự xử lý nội bộ với tài xế. Cách phân chia cụ thể còn tuỳ điều khoản dịch vụ và chính sách bồi thường của từng nơi, vì vậy hãy đọc kỹ phần này trước khi đặt chuyến. Nếu đã gặp sự cố, bạn có thể tham khảo thêm các bài viết khác trong chuyên mục Pháp luật về quy trình khiếu nại.

Cách xác định và chứng minh vết xước xảy ra trong chuyến lái hộ

Vết xước trên gương và kính khó chứng minh vì rất nhỏ và phụ thuộc ánh sáng. Bạn có thể làm theo trình tự sau:

1. Soi xe cùng tài xế trước khi họ rời đi. Dùng đèn pin điện thoại chiếu xiên vào kính và mặt gương, vì vết xước lộ rõ hơn khi ánh sáng đi theo góc nghiêng.
2. Chụp ảnh và quay video cận cảnh vị trí nghi ngờ, kèm một ảnh toàn xe để thấy rõ vị trí. Nếu có ảnh chụp trước chuyến đi, hãy so sánh cùng góc chụp.
3. Báo ngay qua ứng dụng hoặc tổng đài trong ngày phát hiện. Báo càng sớm thì càng dễ đối chiếu với lịch trình, tài xế và điểm đỗ.
4. Cung cấp thông tin để đối chiếu: giờ giao xe, địa điểm đỗ, camera của bãi xe hoặc toà nhà, camera hành trình nếu có.
5. Lưu mọi bằng chứng gồm ảnh, video, tin nhắn, lịch sử chuyến đi và biên bản làm việc nếu có.

Ví dụ: một chủ xe gọi lái hộ về nhà lúc gần nửa đêm. Sáng hôm sau, họ thấy vỏ nhựa của gương bên phụ trầy một vệt dài. Họ có sẵn ảnh chụp lúc giao xe cho thấy gương còn nguyên, nên đơn vị lái hộ đối chiếu với tài xế và xác nhận xe có quẹt vào cột ở hầm gửi xe. Hai bên thống nhất sơn lại vỏ gương thay vì thay cả cụm. Nếu không có ảnh trước đó, câu chuyện có thể kéo dài với những lời qua tiếng lại không có hồi kết.

Mức bồi thường và cách thương lượng hợp lý

Bồi thường theo chi phí khắc phục thực tế

Nguyên tắc chung là bồi thường phần thiệt hại thực tế, đủ để đưa xe về tình trạng trước đó, không hơn không kém. Cách khắc phục khác nhau tuỳ mức hư hại:

• Gương chỉ trầy vỏ nhựa thì thường sơn hoặc thay vỏ. Gương tích hợp gập điện, sưởi, cảm biến hay camera thì có thể phải thay cả cụm, chi phí cao hơn nhiều.
• Kính xước nông đôi khi đánh bóng được. Xước sâu hoặc nứt thì phải thay. Với kính chắn gió có gắn cảm biến hoặc camera hỗ trợ lái, sau khi thay còn phải hiệu chỉnh lại.

Giá cụ thể khác nhau rất nhiều theo dòng xe và nơi sửa, nên bạn đừng tin những con số "nghe nói" mà hãy dựa vào báo giá thực tế. Để thương lượng thuận lợi:

• Lấy báo giá ở ít nhất hai nơi sửa uy tín, hoặc gara hãng nếu bạn muốn.
• Yêu cầu báo giá ghi rõ từng hạng mục: công thay, phụ tùng, sơn, hiệu chỉnh.
• Thống nhất phương án: đơn vị lái hộ đưa xe đi sửa hoặc bồi thường bằng tiền. Giữ hoá đơn và biên bản thoả thuận.
• Với xe đã cũ, hai bên có thể trao đổi về loại phụ tùng phù hợp, miễn là cả hai cùng đồng thuận.

Vai trò của bảo hiểm vật chất

Nếu xe có bảo hiểm vật chất, hãy xem lại điều khoản. Một số hợp đồng tách riêng quyền lợi cho kính, kèm điều kiện hoặc mức khấu trừ riêng, và gương hay phụ kiện đi kèm cũng có thể có quy định khác. Với thiệt hại nhỏ, thương lượng trực tiếp với đơn vị lái hộ đôi khi nhanh hơn làm hồ sơ bảo hiểm. Với thiệt hại lớn, bạn nên hỏi rõ đơn vị lái hộ có cơ chế bảo hiểm hoặc bảo đảm nào cho xe của khách trong lúc vận hành, và nên hỏi trước khi đặt chuyến chứ đừng đợi đến khi có sự cố.

Phòng ngừa: thói quen giúp tránh tranh cãi

Phần lớn tranh chấp về gương và kính có thể tránh nếu chuẩn bị đúng từ đầu:

• Chụp ảnh xe, nhất là gương hai bên và kính bốn phía, trước khi giao chìa khoá. Nên lau kính sạch trước để ảnh không lẫn bụi bẩn.
• Nếu bạn đã say, hãy nhờ người đi cùng kiểm tra xe hộ.
• Dặn trước các điểm đỗ hẹp như hầm chung cư hay cổng nhà, để tài xế chủ động giảm tốc và quan sát.
• Đọc điều khoản bồi thường trong ứng dụng hoặc hỏi tổng đài trước khi xác nhận chuyến.
• Kiểm tra lại xe ngay khi về đến nơi, thay vì đợi đến hôm sau.

Kết luận

Gương hoặc kính bị trầy xước khi lái hộ là chuyện nhỏ, nhưng dễ thành chuyện lớn nếu thiếu bằng chứng. Về nguyên tắc, hư hại do thao tác của tài xế trong chuyến đi thì phía cung cấp dịch vụ phải bồi thường phần thiệt hại thực tế. Vết có sẵn, hao mòn tự nhiên, sự cố bất khả kháng hoặc lỗi của bên thứ ba thì thường không thuộc trách nhiệm của tài xế. Chìa khoá để giải quyết êm là ảnh chụp trước chuyến đi, báo sớm, báo giá rõ ràng và thái độ hợp tác của cả hai bên.

Việt Nam áp dụng nồng độ cồn bằng 0, nên đã uống rượu bia thì gọi lái hộ luôn là lựa chọn đúng. Khi đặt chuyến qua tải ứng dụng LáiHộ, thông tin chuyến đi và tài xế được lưu lại để bạn tra cứu, việc đối chiếu khi có sự cố cũng nhờ đó mà đơn giản hơn.