Lái Hộ Xe Thuê, Xe Mượn: Lưu Ý Hợp Đồng Và Bảo Hiểm

Bạn vừa thuê một chiếc xe tự lái cho chuyến công tác, hoặc mượn xe của người bạn thân để đi tiệc cuối tuần. Đến lúc về, bạn không đủ tỉnh táo để cầm lái nên gọi dịch vụ lái hộ. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng ít ai để ý rằng chiếc xe lúc này không phải của mình, và nếu có chuyện gì xảy ra, mọi rắc rối về hợp đồng thuê xe hay bảo hiểm sẽ đổ dồn lên đúng người đứng tên thuê hoặc mượn xe.

Vì sao chuyện hợp đồng và bảo hiểm lại quan trọng khi gọi lái hộ

Khi bạn tự lái xe của mình, mọi trách nhiệm pháp lý và bảo hiểm đều gắn với bạn với tư cách chủ xe. Nhưng khi xe là đi thuê hoặc đi mượn, có thêm một bên thứ ba (công ty cho thuê xe, hoặc chủ xe là bạn bè) cùng liên quan. Việc thêm một tài xế lái hộ vào bức tranh này không làm phát sinh nghĩa vụ pháp lý gì bất thường, nhưng nó có thể chạm vào những điều khoản mà bạn chưa đọc kỹ trong hợp đồng thuê xe, hoặc những thoả thuận ngầm chưa từng nói ra với bạn mình.

Xe thuê tự lái: đọc kỹ điều khoản trước khi giao tay lái cho người khác

Điều khoản về người được phép điều khiển xe

Phần lớn hợp đồng thuê xe tự lái đều có điều khoản quy định ai là người được phép cầm lái trong suốt thời gian thuê, thường là chính người ký hợp đồng (và đôi khi một vài người được đăng ký thêm kèm giấy phép lái xe). Một số hợp đồng ghi khá chặt: "bên thuê không được chuyển giao quyền điều khiển xe cho người thứ ba nếu không có sự đồng ý của bên cho thuê". Về nguyên tắc, tài xế lái hộ chỉ ngồi vào ghế lái trong một quãng ngắn để đưa xe và người thuê về nhà an toàn, không phải là "chuyển giao xe" theo nghĩa cho mượn dài hạn. Nhưng nếu hợp đồng viết cứng theo hướng cấm tuyệt đối, bạn nên gọi hỏi lại bên cho thuê xe trước, thay vì tự suy diễn.

Trách nhiệm khi có va chạm, hư hỏng

Vấn đề thực tế hơn nằm ở đây: nếu trong lúc tài xế lái hộ cầm lái mà xe bị trầy xước, va quẹt hoặc gặp sự cố, bên cho thuê xe vẫn sẽ làm việc với bạn (người đứng tên hợp đồng) chứ không phải với tài xế lái hộ. Bạn là người chịu trách nhiệm trước, sau đó mới tính đến việc yêu cầu bên lái hộ bồi thường nếu lỗi thuộc về tài xế. Vì vậy, trước khi gọi lái hộ, hãy xem lại điều khoản về xử lý sự cố, mức đặt cọc, và mức bồi thường tối đa mà hợp đồng quy định.

Xe mượn của bạn bè, người thân: đừng chủ quan vì là "chỗ quen biết"

Mượn xe bạn bè thường không có hợp đồng giấy tờ gì, chỉ là một tin nhắn "cho tao mượn xe tí". Chính vì không có gì bằng văn bản nên khi có chuyện, mọi thứ dễ trở thành tranh cãi cảm tính hơn là giải quyết theo lý lẽ. Một vài việc nên làm để tránh sứt mẻ tình cảm về sau:

• Nói rõ với bạn mình rằng sẽ có tài xế lái hộ đưa xe về, không phải bạn tự lái toàn bộ quãng đường.
• Hỏi xe có đang còn hạn bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc và bảo hiểm vật chất (nếu có) hay không.
• Thống nhất trước cách xử lý nếu phát sinh chi phí như trầy sơn, thủng lốp: ai trả, trả bao nhiêu.
• Nếu xe có giá trị lớn hoặc là tài sản đi vay ngân hàng, nên nhắn tin xác nhận lại các thoả thuận thay vì chỉ nói miệng.

Một tin nhắn xác nhận đơn giản trước chuyến đi có giá trị hơn nhiều so với lời hứa miệng khi sự cố đã xảy ra.

Phân biệt bảo hiểm bắt buộc và bảo hiểm vật chất xe

Đây là phần dễ gây nhầm lẫn nhất. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới là loại bảo hiểm theo quy định pháp luật, dùng để bồi thường cho bên thứ ba (người, xe khác) khi xe gây tai nạn, không phụ thuộc vào việc ai đang cầm lái tại thời điểm đó, miễn người lái có giấy phép lái xe hợp lệ và xe có hiệu lực đăng kiểm. Trong khi đó, bảo hiểm vật chất xe (bảo hiểm thân vỏ, bảo hiểm hai chiều) là loại tự nguyện, dùng để bồi thường thiệt hại cho chính chiếc xe đó, và các công ty bảo hiểm thường có điều khoản loại trừ khá chi tiết: ví dụ loại trừ nếu người lái không có tên trong hợp đồng thuê xe, không có bằng lái phù hợp với loại xe, hoặc vi phạm nghiêm trọng luật giao thông tại thời điểm xảy ra tai nạn. Vì vậy, nếu xe thuê hoặc xe mượn có mua bảo hiểm vật chất, bạn nên hỏi rõ điều khoản này trước khi để tài xế lái hộ cầm lái, đừng đợi đến lúc có sự cố mới lật hợp đồng ra đọc.

Tài xế lái hộ chịu trách nhiệm đến đâu

Dịch vụ lái hộ cung cấp con người biết lái xe an toàn thay bạn, chứ không thay thế cho hợp đồng thuê xe hay bảo hiểm xe của bạn. Nói cách khác, tài xế lái hộ chịu trách nhiệm về hành vi điều khiển xe của họ (lái ẩu, gây tai nạn do lỗi cá nhân), còn những vấn đề gốc rễ như giấy tờ xe, tình trạng đăng kiểm, hạn bảo hiểm vẫn thuộc về người thuê hoặc chủ xe cho mượn. Một số ứng dụng lái hộ uy tín có mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho tài xế để xử lý phần lỗi phát sinh từ chính tài xế, nhưng đây là lớp bảo vệ bổ sung, không thay thế cho bảo hiểm của chiếc xe. Bạn có thể tìm hiểu thêm về cách các dịch vụ lái hộ vận hành qua bài viết khác trên chuyên mục này.

Những việc nên làm trước khi bàn giao xe cho tài xế lái hộ

Dù là xe thuê hay xe mượn, vài phút chuẩn bị trước khi tài xế lái hộ lên xe sẽ giúp bạn tránh được phần lớn tranh chấp về sau:

• Mang theo đầy đủ giấy tờ xe: đăng ký xe (hoặc hợp đồng thuê xe), giấy chứng nhận đăng kiểm, giấy bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc.
• Kiểm tra nhanh tình trạng xe cùng tài xế trước khi khởi hành, nhất là các vết trầy có sẵn.
• Thông báo rõ điểm đến, cung đường muốn đi nếu có yêu cầu riêng (tránh đường xấu, đường hay kẹt).
• Giữ liên lạc với chủ xe hoặc bên cho thuê nếu hợp đồng yêu cầu báo trước khi có người khác cầm lái.

Khi mọi thứ đã sẵn sàng, việc còn lại chỉ là mở ứng dụng, đặt chuyến và ngồi ở ghế sau. Nếu chưa có sẵn ứng dụng trong máy, bạn có thể tải ứng dụng LáiHộ để đặt tài xế lái hộ nhanh chóng bất cứ khi nào cần, kể cả với xe thuê hay xe mượn.

Kết luận

Gọi lái hộ cho xe thuê hay xe mượn không phức tạp hơn xe của chính mình bao nhiêu, nhưng đòi hỏi thêm một bước: hiểu rõ hợp đồng thuê xe nói gì, và bảo hiểm của chiếc xe đó bảo vệ những trường hợp nào. Dành vài phút đọc lại điều khoản hoặc nhắn tin xác nhận với bạn bè trước chuyến đi sẽ giúp bạn an tâm hơn nhiều so với việc chỉ tin vào may mắn. An toàn cho người, cho xe, và cho cả mối quan hệ với người cho bạn mượn xe.