Tái Phạm Nồng Độ Cồn Bị Xử Lý Nặng Như Thế Nào?

Nhiều người nghĩ bị phạt nồng độ cồn một lần là "rút kinh nghiệm", lần sau có vi phạm thì cùng lắm cũng chỉ bị phạt tương tự. Thực tế không phải vậy — pháp luật Việt Nam coi tái phạm là tình tiết tăng nặng, và người vi phạm lần hai gần như chắc chắn phải nhận mức phạt cao nhất trong khung, kèm theo những hệ luỵ khó lường hơn nhiều so với lần đầu.

Thế nào là tái phạm nồng độ cồn theo quy định pháp luật

Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, một người được coi là "tái phạm" nếu trong thời hạn 1 năm kể từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt lần trước (hoặc từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định đó), người này lại thực hiện đúng hành vi vi phạm đã từng bị xử phạt — trong trường hợp này là điều khiển phương tiện khi trong hơi thở hoặc máu có nồng độ cồn. Nếu đã quá 1 năm mà không vi phạm lại, hành vi mới sẽ được tính là vi phạm lần đầu, không còn bị coi là tái phạm.

Cần phân biệt tái phạm với "vi phạm nhiều lần" (vi phạm hành chính nhiều lần nhưng chưa từng bị xử phạt). Cả hai đều là tình tiết tăng nặng theo quy định xử phạt vi phạm hành chính, nhưng bản chất khác nhau. Điểm chung là cả hai đều khiến người vi phạm bị áp dụng mức xử lý nghiêm khắc hơn hẳn so với người vi phạm lần đầu, đơn thuần.

Nồng độ cồn bằng 0 áp dụng cho mọi lần vi phạm

Một điều cần nhớ: theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP), Việt Nam áp dụng nguyên tắc nồng độ cồn bằng 0 khi lái xe — chỉ cần trong hơi thở hoặc máu có cồn là đã vi phạm, không có "ngưỡng cho phép" nào cả. Vì vậy dù bạn chỉ uống rất ít hay cảm thấy mình "còn tỉnh táo", nếu bị đo có cồn thì vẫn tính là vi phạm. Và nếu đây là lần thứ hai trong vòng 1 năm, bạn sẽ bị xử lý ở khung tái phạm chứ không còn được xem là vi phạm lần đầu.

Mức phạt và hình thức xử lý khi tái phạm nồng độ cồn

Đối với ô tô

Với người điều khiển ô tô, khung phạt nồng độ cồn hiện hành có thể lên tới khoảng 30–40 triệu đồng, kèm tước quyền sử dụng giấy phép lái xe tới 22–24 tháng, tuỳ mức cồn đo được. Khi có tình tiết tái phạm, cơ quan chức năng thường áp dụng mức phạt cao nhất trong khung tương ứng với nồng độ cồn đo được, thay vì mức trung bình hay mức thấp như người vi phạm lần đầu đôi khi được xem xét.

Đối với xe máy

Người điều khiển xe máy vi phạm nồng độ cồn có thể bị phạt khoảng 6–8 triệu đồng tuỳ mức độ, cùng với tước giấy phép lái xe. Tương tự ô tô, nếu tái phạm, mức phạt tiền và thời gian tước bằng sẽ bị áp ở khung cao nhất mà pháp luật cho phép đối với hành vi đó.

• Bị áp dụng mức phạt tiền cao nhất trong khung của hành vi vi phạm
• Thời gian tước giấy phép lái xe kéo dài hơn, sát mức tối đa của khung
• Phương tiện có thể bị tạm giữ, gây gián đoạn công việc và sinh hoạt
• Lịch sử vi phạm được lưu trên hệ thống, ảnh hưởng khi xét các vi phạm sau này
• Một số đơn vị có xe công vụ có thể xem xét kỷ luật nội bộ nếu nhân viên tái phạm

Tái phạm không đơn giản là "phạt lần hai giống lần một". Đó là căn cứ để cơ quan chức năng áp dụng mức xử lý nghiêm khắc nhất mà quy định cho phép đối với hành vi vi phạm đó.

Tái phạm nồng độ cồn có thể liên quan đến trách nhiệm hình sự không

Bản thân việc tái phạm nồng độ cồn đơn thuần (không gây hậu quả) vẫn được xử lý theo hướng vi phạm hành chính như trên. Tuy nhiên, nếu trong lúc điều khiển phương tiện có nồng độ cồn mà gây tai nạn giao thông, đặc biệt gây thiệt hại nghiêm trọng về sức khoẻ, tính mạng hoặc tài sản, người vi phạm có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự, trong đó tình tiết "đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm" hoặc tái phạm thường được coi là tình tiết tăng nặng khi lượng hình. Đây là lý do vì sao tuyệt đối không nên xem nhẹ việc lặp lại hành vi lái xe sau khi uống rượu bia.

Hệ luỵ khác ngoài mức phạt hành chính

Ngoài số tiền phạt và thời gian tước bằng, tái phạm nồng độ cồn còn kéo theo nhiều rủi ro khác mà nhiều người ít để ý.

Về bảo hiểm, hầu hết hợp đồng bảo hiểm xe cơ giới đều loại trừ trách nhiệm bồi thường nếu tại thời điểm xảy ra tai nạn, tài xế có nồng độ cồn trong người. Nếu tái phạm gây tai nạn, khả năng bị từ chối bồi thường càng cao, đồng nghĩa bạn phải tự gánh toàn bộ chi phí sửa xe, viện phí, đền bù cho bên thứ ba.

Về công việc, với những ngành nghề yêu cầu lái xe (tài xế, giao nhận, đại diện kinh doanh thường xuyên di chuyển...), việc bị ghi nhận tái phạm nồng độ cồn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc xét tuyển, gia hạn hợp đồng hoặc xử lý kỷ luật nội bộ.

Cách để không bao giờ rơi vào tình huống tái phạm

Cách chắc chắn nhất để không bao giờ phải lo về khung xử phạt tái phạm là không lái xe khi trong người có cồn, dù chỉ một lần. Một vài thói quen đơn giản có thể giúp bạn tránh rơi vào tình huống này.

Trước khi đến buổi tiệc có rượu bia, hãy chủ động lên kế hoạch cho đường về: gửi xe qua đêm, nhờ người thân đón, hoặc đặt sẵn dịch vụ tài xế lái thay. Nếu đã từng bị xử phạt một lần, càng cần cẩn trọng hơn vì bạn đang ở trong "vùng nguy hiểm" của tái phạm suốt 1 năm sau đó.

Bạn có thể tham khảo thêm bài viết khác về cách chuẩn bị trước khi tiếp khách để hạn chế rủi ro. Và khi đã lỡ uống, cách đơn giản nhất là tải ứng dụng LáiHộ để đặt tài xế lái thay ngay tại chỗ — xe của bạn được đưa về nhà an toàn, còn bạn thì không phải đánh cược với mức phạt tái phạm.

Kết luận

Tái phạm nồng độ cồn không phải là "phạt hai lần bằng nhau" — đó là căn cứ để pháp luật áp dụng mức xử lý nghiêm khắc nhất trong khung, từ tiền phạt, thời gian tước bằng lái, đến nguy cơ liên quan trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Cách tốt nhất để tránh toàn bộ rủi ro này vẫn là nguyên tắc cũ nhưng luôn đúng: đã uống rượu bia thì không lái xe, và luôn có phương án dự phòng để về nhà an toàn.