Mức Phạt Nồng Độ Cồn Xe Đạp, Xe Đạp Điện Theo Luật

Nhiều người nghĩ rằng chỉ đi ô tô, xe máy uống rượu bia mới bị công an "hỏi thăm", còn đạp xe hay đi xe đạp điện thì cứ vô tư vì "có bằng lái đâu mà sợ". Sự thật là luật giao thông Việt Nam vẫn xử phạt người điều khiển xe đạp, xe đạp điện có nồng độ cồn, chỉ là mức phạt thấp hơn nhiều so với ô tô, xe máy. Bài viết này giúp bạn nắm rõ mức phạt cụ thể và vì sao dù phạt "nhẹ" vẫn không nên chủ quan.

Xe đạp, xe đạp điện có bị coi là phương tiện giao thông không

Theo Luật Giao thông đường bộ, xe đạp (kể cả xe đạp điện, xe đạp máy) được xếp vào nhóm phương tiện thô sơ, vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy tắc giao thông đường bộ như đi đúng làn, chấp hành đèn tín hiệu và không điều khiển xe khi trong người có nồng độ cồn. Việc không cần bằng lái để đi xe đạp không đồng nghĩa với việc được miễn trừ các quy định về nồng độ cồn.

Đây cũng là điểm nhiều người nhầm lẫn nhất: xe đạp điện đôi khi bị lầm tưởng "giống xe máy điện nên chắc không bị phạt cồn vì đi chậm, ít nguy hiểm". Trên thực tế, quy định xử phạt nồng độ cồn cho nhóm xe đạp, xe đạp điện được nêu riêng, tách biệt với mức phạt ô tô và mô tô, xe gắn máy.

Mức phạt nồng độ cồn cụ thể cho xe đạp, xe đạp điện

Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP), người điều khiển xe đạp, xe đạp máy, xe đạp điện có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở bị xử phạt theo ba mức, tăng dần theo nồng độ cồn đo được:

• Mức thấp nhất: phạt tiền từ 80.000 đến 100.000 đồng, áp dụng khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn nhưng chưa vượt quá 50 miligam/100 mililít máu hoặc chưa vượt quá 0,25 miligam/1 lít khí thở.
• Mức trung bình: phạt tiền từ 200.000 đến 300.000 đồng, khi nồng độ cồn vượt quá 50 đến 80 miligam/100 mililít máu hoặc vượt quá 0,25 đến 0,4 miligam/1 lít khí thở.
• Mức cao nhất: phạt tiền từ 400.000 đến 600.000 đồng, khi nồng độ cồn vượt quá 80 miligam/100 mililít máu hoặc vượt quá 0,4 miligam/1 lít khí thở.

Cần lưu ý là ba mốc 50mg, 80mg nói trên không phải "ngưỡng cho phép" mà chỉ là ranh giới để chia mức phạt nặng nhẹ. Ngay ở mức thấp nhất, chỉ cần máy đo phát hiện có cồn, dù rất ít, người đi xe đạp vẫn bị lập biên bản và nộp phạt. Việt Nam không có khái niệm "uống một chút vẫn trong giới hạn cho phép" khi đã điều khiển phương tiện tham gia giao thông.

Vì sao mức phạt xe đạp thấp hơn nhiều so với ô tô, xe máy

Mức phạt được xây dựng dựa trên mức độ nguy hiểm mà từng loại phương tiện có thể gây ra. Ô tô có thể bị phạt tới 30-40 triệu đồng kèm tước giấy phép lái xe đến 22-24 tháng, xe máy khoảng 6-8 triệu đồng ở mức vi phạm cao nhất, vì tốc độ và khối lượng phương tiện lớn hơn nên hậu quả tai nạn nghiêm trọng hơn. Xe đạp, xe đạp điện di chuyển chậm hơn nên mức phạt nhẹ hơn đáng kể, nhưng đây vẫn là một hành vi vi phạm hành chính bị ghi nhận, không phải chuyện "cho qua".

Luật không phân biệt bạn say đi xe đạp hay say lái ô tô để miễn trừ trách nhiệm — chỉ khác nhau ở số tiền phạt. Có cồn trong hơi thở khi điều khiển bất kỳ phương tiện nào, kể cả xe đạp, đều là vi phạm.

Ngoài phạt tiền, còn bị xử lý gì thêm không

Vì xe đạp không yêu cầu giấy phép lái xe nên hình thức tước bằng lái không áp dụng được với nhóm phương tiện này. Tuy nhiên, cảnh sát giao thông vẫn có thể tạm giữ phương tiện theo quy định về xử lý vi phạm hành chính để đảm bảo việc thi hành quyết định xử phạt, đặc biệt nếu người vi phạm không xuất trình được giấy tờ tuỳ thân hoặc có dấu hiệu chống đối. Ngoài ra, việc bị lập biên bản, dù chỉ vài trăm nghìn đồng, cũng mất thời gian và gây phiền phức không đáng có cho một chuyến về nhà.

Rủi ro thực tế lớn hơn cả tiền phạt

Số tiền phạt xe đạp, xe đạp điện tuy nhỏ nhưng không phải là điều đáng lo nhất. Cồn làm giảm khả năng giữ thăng bằng, phản xạ chậm và phán đoán khoảng cách kém chính xác hơn — những yếu tố cực kỳ quan trọng khi đi xe hai bánh giữa dòng xe cộ đông đúc, nhất là xe đạp điện có tốc độ nhanh hơn xe đạp thường. Một cú loạng choạng nhỏ cũng có thể khiến bạn ngã ra đường, va chạm với ô tô hoặc xe máy đang lưu thông.

Vì vậy, nếu buổi tối có uống rượu bia và định đạp xe hoặc đi xe đạp điện về, hãy cân nhắc các phương án an toàn hơn: nhờ người thân đón, gọi xe công nghệ, hoặc dắt bộ xe về nếu quãng đường ngắn. Trường hợp bạn đến quán bằng ô tô hoặc xe máy rồi mới uống, đừng để xe lại và chuyển sang đi xe đạp điện của người khác — tốt nhất nên đặt người lái hộ để đưa cả người và xe của bạn về nhà an toàn, thay vì tự xoay sở khi đầu óc đã không còn tỉnh táo. Bạn có thể tham khảo thêm các bài viết khác về chủ đề an toàn khi tham gia giao thông sau khi uống rượu bia trên chuyên mục Pháp luật.

Nếu cần một tài xế lái hộ ô tô về nhà an toàn sau cuộc nhậu, bạn có thể tải ứng dụng LáiHộ để đặt xe nhanh chóng, tài xế sẽ lái xe của bạn về tận nơi thay vì để bạn tự điều khiển bất kỳ phương tiện nào trong tình trạng có cồn.

Những lưu ý khi bị kiểm tra nồng độ cồn với xe đạp

Một số điểm cần nhớ nếu chẳng may bị lực lượng chức năng dừng xe kiểm tra khi đang đi xe đạp, xe đạp điện:

• Luôn mang theo giấy tờ tuỳ thân để việc lập biên bản, nếu có, được thực hiện nhanh gọn.
• Hợp tác khi được yêu cầu thổi vào máy đo nồng độ cồn; việc từ chối kiểm tra có thể dẫn đến hình thức xử lý khác không nhẹ hơn.
• Giữ thái độ bình tĩnh, không tranh cãi tại chỗ; nếu không đồng ý với quyết định xử phạt, bạn có quyền khiếu nại theo đúng trình tự pháp luật sau đó.

Kết luận

Xe đạp và xe đạp điện tuy là phương tiện thô sơ, không cần bằng lái, nhưng vẫn nằm trong phạm vi điều chỉnh của quy định xử phạt nồng độ cồn, với ba mức phạt từ 80.000 đến 600.000 đồng tuỳ theo nồng độ đo được. Mức phạt tiền có thể không lớn, nhưng rủi ro té ngã, va chạm khi mất kiểm soát tay lái lúc say mới là điều đáng lo ngại nhất. Tốt nhất, dù đi phương tiện gì, đã uống rượu bia thì đừng tự cầm lái — hãy chọn phương án về nhà an toàn cho chính mình và người xung quanh.